Stadsvernieuwing : synoniem van vergroening !

Geschreven door Logic-Immo.be
10 februari 2021

Het razendsnelle tempo van de veranderingen zet zich stilaan ook door in het urbanisme dat steeds vaker draait rond het concept “smart city”. Zo hebben de bloedhete zomers van de jongste jaren duidelijk gemaakt hoe groot de behoefte is aan groen in de steden. Nieuwbouwprojecten zullen daar zeker rekening moeten mee houden. Ook een grondige renovatie van het verouderde patrimonium om via ecologisch gebouwenbeheer reuzenstappen te zetten in de richting van minder CO²-uitstoot, zal de komende jaren zeker aan de orde zijn. Eén en ander zal uiteraard ook een grote impact hebben op de vastgoedmarkt. Buitenlandse voorbeelden uit Helmond, Arnhem en Parijs geven alvast een idee van de richting die stadsvernieuwing de komende jaren ook bij ons kan uitgaan. 

Groene stad die is synoniem van vernieuwing

Van Helmond…

Het Nederlandse stadje Helmond, op zo’n twintig kilometer van Eindhoven, doet momenteel forse inspanningen om alvast in één bepaalde wijk een “slimme” stad te worden, die in één klap de vraagstukken rondom duurzaamheid, mobiliteit, eenzaamheid én woningbouw moet oplossen. Dat gebeurt onder de noemer Brainport Smart District. Daar komen in totaal 1.500 woningen die plaats bieden aan 4.000 inwoners. En bij dat stadsvernieuwingsproject gaat het om meer dan enkel om slimme snufjes zoals sensoren die ervoor zorgen dat de koelkast van de inwoners gevuld blijft, lantaarnpalen die de straat veiliger maken, hightech stadslandbouw of drones die pakketjes rondbrengen. Volgens de initiatiefnemers is de “slimme stad van de toekomst” vooral een stad voor iedereen. Cohesie, samenwerking en inclusiviteit zijn de kernwoorden waar het om draait. Meer nog dan technologie zijn het vooral mensen die voor echte stadsvernieuwing kunnen zorgen. In het project Brainport Smart District gebeurt dat doordat mensen bijvoorbeeld een logeerkamer, tuin of eetkamer delen. Ook moeten autodelen en apps waarmee je eten of zelf geteelde groenten kunt delen ervoor zorgen dat mensen meer bij elkaar over de vloer komen. Dat delen wordt dan weer een bron van informatie om de stad nog slimmer te maken. Het is één van de voorbeelden die aangeven dat stadsvernieuwing volop aan het leven is.

..tot Arnhem

Ook in Arnhem is ondertussen bewezen dat stadsvernieuwing een boeiende cocktail kan zijn van menselijkheid, technologie en ecologie. Een aantal enthousiastelingen die zich hebben verzameld onder de vlag van de Blauwe Wijkeconomie zijn er dankzij een stevige dynamiek en een flink pak doorzettingsvermogen in enkele jaren tijd in geslaagd het Spijkerkwartier een heel ander uitzicht te geven. Ze jagen bedrijvigheid aan, geven mensen met afstand tot de arbeidsmarkt weer perspectief en zorgen voor een prachtige sociale cohesie in de wijk. Het Spijkerkwartier was ooit een roemruchte Arnhemse wijk waar de prostitutie de sfeer bepaalde. Wie nu door het Spijkerkwartier loopt, ziet daar niets meer van terug. De prostitutie verdween en de rode ramen maakten plaats voor een wijk waar statige huizen, restaurants en groen de boventoon voeren. Alle lagen van de bevolking wonen hier dwars door elkaar heen. Arm en rijk, jong en oud: in het Spijkerkwartier woont iedereen broederlijk naast elkaar, wat eigenlijk een kernwaarde van stadsvernieuwing moet zijn. Dat geeft deze wijk in ieder geval een eigen, unieke sfeer. Stadsvernieuwing betekent hier ook dat stoeptegels zijn vervangen door geveltuinen, waardoor stokrozen en seringen nu het straatbeeld bepalen. En om overtollig regenwater te verwerken staken de wijkbewoners de handen uit de mouwen en legden ze extra bloemperken aan. Dat maakt de wijk al behoorlijk groen maar er liggen ook nog prachtige binnentuinen verscholen achter de statige gevels van de herenhuizen. Dat betekent niet dat de toegang tot die groene oases aan de bezoekers van de stad ontzegd wordt: meestal volstaat het een onopvallend steegje in te slaan om erin terecht te komen. Het zijn overigens de bewoners die de binnentuinen in het Spijkerkwartier onderhouden, waardoor iedere tuin zijn eigen karakter bewaart. Tijdens de lockdowns werd duidelijk dat de toekomstvisie rond stadvernieuwing hier bijzonder sterk had geanticipeerd op de noden van de stadsbewoners.     

…en Parijs

De voorbeelden van Helmond en Arnhem zijn er maar twee uit een lange rij die aangeven hoezeer wordt nagedacht over het toekomstige wonen in de stad. Critici zouden wellicht kunnen opwerpen dat stadsvernieuwing in deze steden op mensenmaat gemakkelijker is dan in een grootstad. Nochtans steekt ook wereldstad Parijs zijn niet geringe ambities rond groene stadsvernieuwing niet onder stoelen of banken. En aangezien de Franse hoofdstad een belangrijke referentie blijft, zouden die plannen wel eens kunnen uitgroeien tot inspirerende voorbeelden voor onze Vlaamse steden. De Waalse architect Vincent Callebaut heeft immers onlangs zijn plannen ontvouwd om belangrijke Parijse straten zoals de Boulevard Haussmann en de Rue Rivoli helemaal in het groen te steken. Volgens hem is dat een noodzaak aangezien de gebouwen en de stoepen er nu alle warmte opslaan en er zo voor zorgen dat het in hartje Parijs in volle zomer ’s nachts tien graden warmer is dan op de buiten. Callebaut wil gebouwen plaatsen die meer energie produceren dan ze verbruiken, met name ook door volop gebruik te maken van zonnepanelen. Die plannen passen trouwens perfect bij het voorstel van een plaatselijk wijkcomité, dat de steun heeft gekregen van de Parijse burgemeester Anne Hidalgo, om van de Champs-Elysées een echte groene tuin te maken. Door te vergroenen zou de Champs-Elysée haar aloude allure moeten terugkrijgen. Met het project is een prijskaartje van 250 miljoen euro gemoeid. Het is overigens nog niet voor meteen. Als het wordt goedgekeurd, zal de heraanleg pas voor na de Olympische Spelen van 2024 in Parijs zijn. Voordien komt nog de Place de la Concorde aan de beurt.  Burgemeester Anne Hidalgo is hoe dan ook niet aan haar proefstuk toe. De voorbije jaren maakte ze van het vergroenen van Parijs een van de speerpunten van haar beleid. Het leverde haar in 2020 een herverkiezing op. Ook de coronacrisis heeft ze intussen aangegrepen om komaf te maken met de grote rol van de auto. Parijs moet een “15 minutenstad” worden, is haar plan, waarbij de inwoners in 15 minuten alle voorzieningen moeten vinden. Deze drie voorbeelden van stadsvernieuwing in Helmond, Arnhem en Prijs tonen alvast aan dat stadsvernieuwing de komende jaren niet alleen rond technologie zal draaien, maar ook rond mensen en rond groen. De algemene verwachting is dat zich dat ook gaat vertalen in een groener vastgoedaanbod, in concepten met gemeenschappelijke tuinen en diensten en in op ecologie gerichte renovaties.

Dit artikel delen

Suggesties voor u