Cuypers & Q

Cuypers en Q: Hyper natuur

Geschreven door Marie Pok op 19 februari 2014

Architectuur Essentielle Immo

‘Tegen de verwachtingen en normen van de huidige maatschappij indruisen’, dat is wat ze doen bij Karbon architecten. Zij zijn zowat de stem van een generatie die met veel plezier waarden als welzijn, toegankelijkheid & aanpassing in ere houden. Er is een duidelijke mentaliteitsevolutie aan de gang.

Cuypers & QHet huis waar ze in wonen ligt in wat vroeger de ‘parochie van miserie’ van Antwerpen genoemd werd. Een pand dat hun levensverhaal vertelt en tegelijk staat voor hun waarden. Toen ze het stuk grond -waar oorspronkelijk een fotostudio op stond- kochten, werd de buurt, nochtans dichtbij het centrum van Antwerpen, als achtergesteld beschouwd. Het was niet iedereen gegeven om potentieel te zien in het lapje grond, naast een bovengrondse parking, in een verlaten straatje. Wie het wel kon, werd onmiddellijk gecharmeerd door de overwegend bejaarde bevolking die, bij zonnig weer, de stoelen buiten haalde, om er zo een praatje te slaan met de enkele voorbijgangers.

 

Tegenwoordig staat op dat verlaten lapje grond het pand waar Cuypers en Q in wonen en werken. Samen met de omwonenden hebben ze ervoor gezorgd dat dit stukje stad niet in de handen van een bouwpromotor terecht kwam, maar eerder een stukje rust werd in de drukke stad. Tegenwoordig is er zelfs een pleintje met wat groen en een aanpalende jeugdherberg, getekend door Vincent Van Duysen. Elke dag komen er een 10-tal medewerkers naar het bureau Cuypers & Q. Gert en Ilze wonen er zelfs boven het bureau, met hun 2 dochters die met volle teugen genieten van het stadsleven… en de nabijgelegen frituur. Een levensstijl die heel wat vrijgeeft over de waarden van het koppel en het kantoor.  

Intuïtief

Ilze Quaeyenhaegens en Gert Cuypers hebben elkaar ontmoet toen ze beide werkzaam waren bij het bureau van Jo Crepain. Na heel wat professionele ervaring te hebben opgedaan en een eerste succesvolle samenwerking, beslisten ze samen verder te gaan. En dat gebeurde in 1992. Zij als interieurarchitecte, hij als architect. Hun eerste projecten waren voornamelijk kleine huizen en verbouwingen in stadswijken. “Het was een bijzondere ervaring, in dichtbevolkte wijken met een sterk stedelijk karakter en heel onwaarschijnlijke situaties, maar dat paste perfect in onze denkwijze. Temse was het begin van de tweede fase: Hier bouwden ze een woning met kantoren, deze keer op en open terrein. De steile ligging van het terrein zette Cuypers &Q ertoe de woning op een andere manier te benaderen. Het resultaat? Het huis binnentreden gebeurt langs de garage die zich bovenop de woning bevindt. ‘Het was een ongelooflijk boeiende tijd’ herinnert Ilze zich met een glimlach. ‘In die tijd experimenteerden we heel wat met beton, maar ook met neon bijvoorbeeld’. Het project in Temse leverde hun alvast de eerste prijs op in de Energieprijs, toen georganiseerd door Electrabel. En al was er in die tijd nauwelijks sprake van duurzaam bouwen en duurzame elektriciteit, toch waren wij er al mee bezig. ‘Niet op fanatieke wijze, maar door onze kritische kijk en telkens in vraag te stellen waar we mee bezig waren: Voor wie, waarom en hoe?’

 

Vandaag nog straalt het koppel natuurlijkheid uit. Niets mag onder dwang. Ook niet de ecologische overtuiging. Pragmatisch, maar nog meer gedreven door intuïtie, staat levenskwaliteit op nummer 1 voor Ilze en Gert. ‘Wij verliezen onze tijd niet met het tellen van alle punten om de opgelegde normen te halen. Niet dat we tegen normen zijn, integendeel, er moet een kader zijn, maar de regels en normen mogen ook geen belemmering zijn. Dit schaadt enkel de architectonische kwaliteit.

Diversiteit

In de jaren 2000 groeide het kantoor, evenredig met de projecten die Cuypers & Q wist binnen te halen, waaronder de openbare gebouwen die het kantoor via Open Huis vergaarde. De aard hiervan is doorheen de jaren flink geëvolueerd en biedt vandaag de dag een samenleving met een brede architectonische waaier. De projecten, gaande van de inrichting van een woonboot tot een sportcentrum, een rusthuis of een school, volgen elkaar vlot op. Toch blijft de woning hun geliefkoosde terrein. Zo leverden ze in 2.000 verschillende kleine woningen op voor AG VESPA, Autonoom gemeentebedrijf voor vastgoed en stadsprojecten in Antwerpen, een onderneming die instaat voor de ontwikkeling van stedenbouwkundige vastgoedprojecten en voor een grotere architectonische kwaliteit en sociale diversiteit. Deze projecten in de ‘mindere’ buurten van de stad, zorgen dan voor een opwaardering en een eenheid met de rest van de stad. Ze worden casco verkocht aan de best mogelijke prijs. Deze projecten zijn zowat het handelsmerk van het Cuypers & Q geworden, in combinatie met de indrukwekkende openbare gebouwen en ambitieuze woonprojecten.

Op naar de ideale school?

De vierklaver

Onlangs leverde het architectenbureau Cuypers & Q 3 schoolgebouwen op. 3 compleet verschillende projecten, telkens aangepast aan hun omgeving. Voor deze openbare gebouwen met een beperkt budget, was prefab de beste keuze. En toch onderscheiden deze projecten zich van elkaar.

In harmonie met de omgeving

De gevel van de eerste school, die in Temse is gelegen, is bedekt met prefab houten latten. Hierdoor past de gevel perfect in de residentiële omgeving waarin de school zich bevindt. De klaslokalen bevinden zich op de verdieping, langs weerszijde van de brede gang. Sommige lokalen zijn zelfs voorzien van een terras dat kan dienen voor bepaalde lessen die in de openlucht kunnen gegeven worden. De sportzaal kan langs 1 kant volledig opengezet worden, waardoor een eenheid ontstaat met de hal en de trap als tribune kan dienen voor speciale gelegenheden. De hal zelf kan dienen als overdekte speelplaats.

 

Voor een tweede school, in Mol, werd het schoolgebouw opgebouwd rond moduleerbare en beweegbare panelen. De verdelingen binnenin gebeurde met sandwichpanelen, tussenschotten uit kurk en flexibele witte panelen. De gevel bestaat uit prefab betonnen panelen met ramen in druppelvorm. Net zoals het schoolgebouw in Temse, kunnen de hal en sportzaal omgevormd worden tot één grote polyvalente ruimte.

't Egeltje

Basisschool ’t Vestje is het enige van deze 3 schoolprojecten dat werd opgebouwd uit baksteen. De modulaire opbouw is wel volgens de zelfde compacte verdeling als de andere schoolgebouwen van het bureau. Verder beschikt het schoolgebouw over een afdak boven de inkomdeur, en terrassen aan de klassen.

't Vestje

Of het nu publieke projecten zijn van de Open Oproep van Vlaamse bouwmeesters, of kleinschaligere privé-projecten, de veelzijdigheid van het architectenbureau Cuypers & Q is te danken aan de diversiteit van het team dat bestaat uit architecten, binnenhuisarchitecten, designers en grafisch ontwerpers. De inrichting van het interieur is bijgevolg tot in de puntjes uitgewerkt en volledig geïntegreerd in het globale concept.

 

Lexicon