Een huis erven: hoe zit het met de erfbelasting?

Een huis erven

Geschreven door Corine Loockx op 27 januari 2020

Hoe zit het met de erfbelasting?

Op de waarde van een nalatenschap moet je erfbelasting betalen. Maar behalve uit roerende, kan een erfenis ook uit onroerende goederen bestaan. Hoe bepaal je daar de waarde van? Een woordje uitleg.

Een huis erven: hoe zit het met de erfbelasting?

Wat is erfbelasting? En wat is het verschil met successierechten?

Vroeger werd er vooral gesproken over successierechten, maar vandaag kennen we de Vlaamse belasting op nalatenschappen onder de duidelijkere naam erfbelasting. Eigenlijk is dit een verzamelnaam voor twee soorten belasting:

  • Successierecht, dat verschuldigd is bij het overlijden van een persoon met fiscale woonplaats in Vlaanderen.
  • Het recht van overgang bij overlijden, dat verschuldigd is bij het overlijden van een persoon die een fiscale woonplaats buiten België had, maar die in Vlaanderen wel onroerende goederen bezat.

Met fiscale woonplaats wordt de gemeente bedoeld waar de overledene zijn belastingen aangaf.

  • Als de laatste fiscale woonplaats van de overledene in Vlaanderen ligt, dan is de Vlaamse erfbelasting van toepassing.
  • Lag de laatste fiscale woonplaats in Brussel of Wallonië, dan gelden de Brusselse of Waalse successierechten. (In deze gewesten wordt inderdaad nog de term ‘successierechten’ gebruikt.)
  • Als de overledene tijdens zijn laatste vijf levensjaren op verschillende plaatsen in België heeft gewoond, dan telt het gewest waar hij gedurende die vijf jaar het langst woonde.

Wie moet erfbelasting betalen?

Iedereen die iets erft uit het bezit van een overledene, moet erfbelasting betalen op de waarde van de goederen die hij krijgt.

Het gaat daarbij vaak om familieleden, maar ook niet-verwanten en zelfs openbare besturen, vzw’s of instellingen zijn erfbelasting verschuldigd.

Welke tarieven gelden er?

De erfbelasting die je moet betalen, hangt af van waarde van de erfenis en van de graad van verwantschap die je hebt met de overledene. Op basis daarvan onderscheidt Vlaanderen drie categorieën:

Voor elk van deze categorieën gelden er andere tarieven. Voor legaten aan goede doelen, overheden, etc. bestaat er ook een verlaagd tarief, net als voor familiale ondernemingen en vennootschappen.

De precieze tarieven voor Vlaanderen vind je op de site van de Vlaamse belastingdienst. Die voor Brussel en het Waals Gewest staan vermeld op de site van de Federale Overheidsdienst Financiën. In die laatste gewesten is er trouwens nog een aparte categorie van tarieven voor ooms, tantes, neven en nichten.

Wat als je een huis erft?

Wie vastgoed erft, moet bij de aangifte van die erfenis ook de waarde daarvan aangeven. Dat betekent dus dat je die waarde moet schatten. Dat is geen eenvoudige klus, zeker niet voor een leek. Bovendien loop je het risico om tegen de lamp te lopen, als bij een controleschatting van de Vlaamse Belastingdienst (VLABEL) blijkt dat je een te lage waarde hebt doorgegeven. Vandaar dat er voor de schatting van een geërfd huis of appartement vaak een beroep wordt gedaan op een expert, zoals een vastgoedmakelaar of een notaris.

Sinds vorig jaar heb je evenwel ook de mogelijkheid om de waarde van je geërfde woning te laten schatten door VLABEL zelf. Indien nodig komen hun experts ter plaatse om de woning te bekijken. Door zo’n schatting van een overheidsdienst krijg je als burger rechtszekerheid over de waarde van het vastgoed in je erfenis. Ook voor VLABEL is er een voordeel: zij moeten namelijk minder controleschattingen uitvoeren.

Lexicon