Kerk te koop

Kerk te koop

Geschreven door Corine Loockx op 5 december 2019

Hoe religieus vastgoed een nieuwe bestemming krijgt

Dat de kerken leeglopen is al een tijdje geen nieuws meer. Het katholieke geloof in Vlaanderen kalft af en dan is het begrijpelijk dat er voor heel wat kerken een nieuwe bestemming wordt gezocht. Een groot kerkgebouw blijven onderhouden voor het handvol gelovigen dat nog trouw de eucharistievieringen bijwoont, is niet bepaald rendabel. Vandaar dat je tegenwoordig almaar vaker een kerk te koop ziet staan. Enkele voorbeelden …

Kerk te koop

Case 1: de Sint-Annakerk in Gent

Dit is ongetwijfeld het bekendste voorbeeld van een kerk die op de private markt te koop werd aangeboden. De verkoop van de Sint-Annakerk in Gent verliep – en verloopt – dan ook niet zonder slag of stoot. De kerk werd in 1851 ontworpen door Lodewijk Roelandt en in vereenvoudigde vorm uitgevoerd door Jacques Van Hoecke. In 1980 werd de Sint-Annakerk beschermd als monument. Eind april vorig jaar kwam de kerk van meer dan 4.500 vierkante meter dan te koop te staan.

Hoewel de waarde van de kerk geschat werd op 1 tot 1,2 miljoen euro is er een overeenkomst om ze voor 500.000 euro in handen te geven van Delhaize, die er een supermarkt van wil maken. Oorspronkelijk was er sprake van dat de kerk een culturele, educatieve of sociale invulling zou krijgen, maar daar is in de plannen van Delhaize zo goed als niets over terug te vinden. Begrijpelijk dan ook dat de Gentse oppositie hard van leer trok en dat er met SOS Sint-Anna zelfs een actiegroep opgericht werd.

Intussen heeft Delhaize inkeek gegeven in zijn toekomstplannen voor de site. Volgens Eva Van Waes, Expansion Director bij de retailer, wordt de centrale hal een ‘markthal in een authentieke sfeer’ en komt er een restaurantgedeelte in het koor. Aan het orgel vooraan in de kerk, wordt een wijnbar geïnstalleerd. Of de plannen inderdaad uitgevoerd zullen worden zoals voorzien en of de verkoop effectief doorgaat, blijft voorlopig nog koffiedik kijken.

Case 2: Martin’s Patershof in Mechelen

In hartje Mechelen bevindt zich Martin’s Patershof, een hotel in een voormalige kerk. De geschiedenis van Martin’s Patershof begint omstreeks 1231, toen de minderbroeders, een franciscaanse orde, zich in Mechelen vestigde. Op het einde van de achttiende eeuw, nadat ze uit de stad verdreven waren door Franse revolutionairen, keerden ze terug naar Mechelen en bouwden ze er, naar een ontwerp van de Antwerpse architect Paul Stoop een klooster in neogotische stijl.

Na diverse renovaties en verbouwingen, besluiten de minderbroeders eind jaren 90 om de kerk te verkopen. Ze werd ontwijd en door een vastgoedmakelaar omgebouwd tot woonerf met tuinen. In 2006 vroeg Martin’s Hotels Groep vervolgens een bouwvergunning aan om de voormalige kerk te verbouwen tot een hotel. In juni 2009 opende dit ‘kerkhotel’ dan zijn deuren en sindsdien kun je er overnachten in een bijzonder kader.

Case 3: de Heilig-Kruiskerk in Sint-Amandsberg

Tot voor kort stond ook de Heilig-Kruiskerk in Sint-Amandsberg bij Gent te koop. Dit gebouw in modernistische stijl dateert van 1963 en werd ontworpen door architect Paul Van Maele. De vraagprijs voor de kerk bedroeg 385.000 euro, maar kandidaat-kopers mochten er niet om het even wat mee doen. Ze moesten een herbestemmingsdossier indienen dat voorgelegd werd aan het bisdom. Er gaan wonen of ‘de gevoelens van de gelovigen kwetsen’ was niet aanvaardbaar.

Op de openbare zitting op 14 oktober jongstleden werden dertien biedingen ontvangen. Het hoogste bod bedroeg 612.526 euro. Dit dossier zal nu verder worden afgehandeld.

Kerk te koop: iets voor jou?

Wil je graag zelf een kerk kopen om een uitzonderlijk project te realiseren? Dan is het zaak om je ogen en oren goed open te houden. Kerken komen almaar vaker te koop staan. Zo kwamen er, behalve de genoemde voorbeelden, ook al kerken op de markt in Muizen bij Mechelen en in de Gentse wijk Malem. In Nederland stond er dan weer religieus vastgoed te koop in Utrecht, Haarlo en Rotterdam.

Lexicon