Het slot Bossenstein.

Luxevastgoed blijft gegeerd

Geschreven door Geert Degrande op 17 december 2020

Het slot Bossenstein.

Terwijl betaalbaar wonen voor een toenemende groep mensen kennelijk een steeds groter probleem wordt, blijft het segment van het luxevastgoed op volle toeren draaien en lijkt het weinig of geen hinder te zullen ondervinden van de coronapandemie. Architecten die zich specialiseren in het ontwerpen van nieuwbouwwoningen waarvoor budgetbeperkingen niet aan de orde zijn, krijgen daardoor steeds meer werk. De ontwikkelingen op de vastgoedmarkt volgen dus een algemenere trend van een steeds grotere tweedeling. Die zien we bijvoorbeeld ook in de retail, waarin de grootste successen weggelegd zijn voor segmenten aan beide zijden van het spectrum: enerzijds de harde discounters en anderzijds de aanbieders die mikken op een zo groot mogelijke exclusiviteit. Enigszins kort door de bocht vertaald naar de vastgoedmarkt betekent dit dat er enerzijds heel veel gegadigden zijn voor sociale woningen en anderzijds ook relatief veel voor exclusieve panden.

Campagne voor betaalbare huisvesting…

Sinds enkele weken loopt een nationale campagne van Welzijnszorg die in de strijd tegen armoede de aandacht vestigt op het grote belang van huisvesting. Volgens de welzijnsorganisatie is voor één op vijf gezinnen in Vlaanderen en Brussel goed wonen ook vandaag nog onbetaalbaar, ook al is dat een basisbehoefte en is een veilige en goede thuis een vereiste om werk te vinden, sociale contacten uit te bouwen en een goede gezondheid te hebben. Het is al de vierde keer dat een dergelijke campagne loopt. De organisatie wijst er ook op dat meer dan de helft van de huurders meer dan een derde van zijn inkomen aan de huur moet besteden. Vaak loopt dat op tot de helft. Reken daar nog het gebruik van energie en water bij en er blijft voor een grote groep mensen weinig over om in basisbehoeften zoals voedsel te voorzien. De campagne wijst erop dat het aanbod betaalbare woningen te klein is, waardoor veel mensen in slechte woningen wonen waarvoor zij te veel betalen. Volgens de organisatie vertoont 13 procent van de woningen in Vlaanderen ernstige gebreken, terwijl dat percentage in Brussel oploopt tot 22  procent. Welzijnszorg roept de overheid dan ook op om het aanbod van sociale woningen uit te breiden om zo de krapte op de private huurmarkt te verminderen. 

…staat in schril contrast met de dynamiek op de markt van het luxevastgoed

 

Aan de andere kant van het spectrum is er ook grote vraag naar luxueus vastgoed. Volgens de notarisbarometer is de gemiddelde prijs van een woning in België tijdens de eerste negen maanden van dit jaar met 5% gestegen ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. Eén van de factoren die tot die gemiddelde prijsstijging heeft bijgedragen is de hogere prijs voor luxevastgoed. Specialisten merken op dat de vraag naar luxevastgoed en hoogwaardige panden al sinds 2013 ononderbroken aan het stijgen is. De krant De Tijd berekende op basis van  cijfers van de federale overheidsdienst Economie dat de jongste maanden ruim 400 hoogwaardige panden, waaronder grote villa’s, luxueuze woonhuizen, en luxeappartementen, voornamelijk in Knokke, Ukkel en Elsene van eigenaar wisselden. Hetzelfde onderzoek gewaagt van een gemiddelde verkoopprijs van ongeveer 2 miljoen euro. Een kwart van het luxevastgoed is zelfs verkocht voor meer dan 2.200.000 euro, wat 300.000 euro meer is dan in de maanden vóór de coronacrisis, toen de gemiddelde verkoopprijs 1.900.000 euro bedroeg. Uit dezelfde cijfers blijkt ook nog dat Knokke in ons land de onbetwiste koploper is in het segment van het luxevastgoed. De gemeente van burgemeester Leopold Lippens dankt dat voornamelijk aan het grote gewicht dat de exclusieve appartementen in de schaal werpen. Voor de luxueuze villa’s doen Elsene en Ukkel het ook bijzonder goed.  Ukkel wordt, mede dankzij de vele verkopen het tweede Parijs genoemd, al liggen de prijzen voor luxevastgoed er nog altijd een flink stuk lager dan in de Franse hoofdstad zelf. Daar zijn prijzen van 15.000 tot 30.000 euro per vierkante meter immers geen uitzondering.

Luxevastgoed: een gat in de markt voor toparchitecten…

De grotere vraag naar exclusieve woningen en appartementen vertaalt zich ook in het feit dat de jongste jaren kopers met veel centen niet alleen tuk waren op bestaand luxevastgoed, maar het ook zelf zijn gaan bouwen. Vandaar dat een aantal architecten zich hebben gespecialiseerd in het ontwerpen van woningen waarvoor budgetbeperkingen niet aan de orde zijn. Architecten als Olivier Lempereur, Vincent Van Duysen en Charly Wittock gebruiken projecten van enkele miljoenen euro als hun visitekaartje. De rijken die van de diensten van deze toparchitecten gebruik maken doen dat trouwens niet alleen vanwege hun onmiskenbare knowhow, maar ook omdat een “naam” de waarde van het vastgoed extra verhoogt. De stijl en signatuur van een architect als Marc Corbiau bijvoorbeeld zou de waarde van een door hem ontworpen exclusief pand met 20 tot 30% opdrijven. Nieuw is dat overigens niet want de woningen die indertijd door Victor Horta zijn ontworpen zijn in de loop der jaren almaar in waarde blijven stijgen.

…en een proeftuin voor vernieuwing in de vastgoedsector

Het contrast tussen de door Welzijnszorg gevraagde aandacht voor betaalbaar wonen en de forse dynamiek op de markt van het luxevastgoed mag dan groot zijn en sommigen misschien tegen de borst stoten, we mogen toch ook niet vergeten dat het in elke markt meestal de topsegmenten zijn die zaken in beweging brengen en uiteindelijk een hele markt ten goede komen. De trekkersrol die de haute couture en Formule 1 respectievelijk in de mode en de autosector op zich nemen, wordt in de vastgoedsector vervuld door het segment van het luxevastgoed, met name op het vlak van technologische vernieuwing. Het luxesegment is immers de belangrijkste motor voor de ontwikkeling van nieuwe vastgoedplatformen, apps voor smartphones en    virtual reality die alle aspecten van vastgoedtransacties zullen beïnvloeden. Mensen zijn misschien al voor een stuk bekend met het idee van 3-D “walkthroughs” en 360 graden foto's, maar virutal reality, die ook in eerste instantie voor luxevastgoed werd ontwikkeld, zal de komende jaren ongetwijfeld nog aan populariteit winnen.

Speerpunt 

Luxevastgoed blijft op die manier de speerpunt voor de veranderingen die ook in de vastgoedsector nodig zijn. De uiteindelijke gevolgen van de coronacrisis zijn nog niet duidelijk, maar de meeste analyses gaan er inmiddels vanuit dat de kloof tussen het gegoede en minder gegoede deel van de bevolking er niet door zal verminderen. Dat betekent dat de trend die we hierboven aangaven, met een toenemende vraag aan beide uiteinden van het spectrum, wellicht zal blijven aanhouden. Zeker omdat de rente nog een hele tijd laag zal blijven, zodat mensen met behoorlijk wat financiële middelen wellicht voor verschillende vormen van vastgoed – waaronder ook luxevastgoed voor zichzelf -  zullen blijven opteren als favoriete belegging.

Geert Degrande