De ‘miserietaks’ bij een scheiding

De 'miserietaks'

Geschreven door Renaud Chaudoir op 8 juli 2019

Welke gevolgen heeft je scheiding voor de gezinswoning?

Een scheiding is nooit een pretje. Niet alleen betekent dit het einde van je relatie, minstens een van de twee ex-partners moet ook op zoek naar een nieuwe woonst. Als je besluit om je voormalige wederhelft ‘uit te kopen’, zodat jij in jullie gezinswoning kunt blijven, wacht je evenwel een extra onaangename verrassing: de zogenaamde miserietaks. Maar hoeveel bedraagt die precies, wanneer moet je die betalen en bestaan er manieren om hem te ontlopen? Je ontdekt het in dit artikel.

De ‘miserietaks’ bij een scheiding

Wat is de miserietaks?

Wat in de volksmond ‘miserietaks’ genoemd wordt, heet officieel het verdeelrecht of het verdelingsrecht. Het is een belasting die je bovenop de registratierechten betaalt als je ‘uit onverdeeldheid treedt’, bijvoorbeeld bij een erfenis of als je samen met je partner een woning kocht en die nu alleen wilt overnemen. De volkse benaming ‘miserietaks’ valt te begrijpen: in alle ellende van een echtscheiding heeft niemand zin om naast de registratierechten nóg een belasting te betalen.

In Wallonië en Brussel bedraagt het verdeelrecht 1 procent. In Vlaanderen bedraagt het in principe 2,5 procent, al zijn er ook gevallen waarin je slechts 1 procent hoeft te betalen.

1 of 2,5 procent?

Hoeveel je precies moet betalen, hangt niet alleen af van het gewest waar je woont. In Vlaanderen is ook je voormalige samenwoningsvorm bepalend.

Bij gehuwden

Vroeger was de regel zo dat mensen die gehuwd waren en kozen voor een scheiding door onderlinge toestemming of EOT, vóór hun eigenlijke scheiding een regelingsakte moesten opstellen. Daarin moesten ze de regeling in verband met de verdeling van de gezinswoning duidelijk maken. Sinds enkele jaren is zo’n regelingsakte niet meer nodig en is de ‘miserietaks’ in dit geval verlaagd naar 1 procent. Bovendien geldt die verlaging ook als je pas lang ná de scheiding de woning van je ex-echtgenoot overkoopt. In dat geval bedraagt het verdeelrecht evengoed 1 procent.

Bij wettelijk samenwonenden

Als je wettelijk samenwoonde, geldt dezelfde regeling als voor gehuwden. Ook dan betaal je 1 procent verdeelrecht. Wel moet je de samenwoning met je ex-partner officieel beëindigen. Dat doe je aan de hand van een verklaring op het gemeentehuis. Om te kunnen genieten van het verlaagde tarief moet je op dat moment bovendien minstens één jaar op hetzelfde adres als je ex-partner gedomicilieerd zijn.

Bij feitelijk samenwonenden

Als je met je ex-partner enkel feitelijk samenwoonde, betaal je helaas de volle pot. In dat geval bedraagt het verdeelrecht 2,5 procent.

De miserietaks ontlopen: kan dat?

Heb je het financieel moeilijk en wil je het verdeelrecht (tijdelijk) ontlopen, dan kun je eventueel met je ex-partner afspreken om de gezinswoning voorlopig niet over te nemen. Zolang jullie niet uit de onverdeeldheid zijn getreden, betaal je dan maandelijks huur voor zijn of haar deel. Op die manier krijg je wat financiële ademruimte en kun je de miserietaks uitstellen tot een gunstiger moment.

Voor meer informatie over het verdeelrecht kun je terecht op de site van de Vlaamse Belastingdienst.

Lexicon