De woonbonus werd afgeschaft

De afschaffing van de woonbonus

Geschreven door Renaud Chaudoir op 2 oktober 2019

Wat betekent dit voor jou?

Het was een van de opvallendste punten in het nieuwe regeerakkoord: op 1 januari 2020 wordt de Vlaamse woonbonus afgeschaft. Maar wat betekent dat concreet als je van plan bent om een woning te kopen? Een woordje uitleg.

De woonbonus werd afgeschaft

Nieuwe Vlaamse regering schaft woonbonus af

Na 127 dagen was de kogel eindelijk door de kerk: we hebben een nieuwe Vlaamse regering van N-VA, CD&V en Open Vld, met Jan Jambon (N-VA) als minister-president. Wie plannen heeft om een woning te kopen, schrok misschien bij het doornemen van het 298 pagina’s tellende regeerakkoord. Een van de ambities van Jambon en zijn coalitiepartners is namelijk het afschaffen van de Vlaamse woonbonus.

De woonbonus is een belastingvermindering die eigenaars van een gezinswoning in Vlaanderen krijgen tijdens de looptijd van hun hypothecaire lening. Een positieve maatregel voor wie een woning wil kopen, al was er ook kritiek. Zo zou de woonbonus de woningprijzen kunstmatig hoog houden. Daarnaast is het een maatregel waar ook mensen met een groot vermogen van kunnen profiteren, en dat vindt niet iedereen even eerlijk.

Verlaging van registratierechten ter compensatie

Om de afschaffing van de woonbonus te compenseren, zal de nieuwe Vlaamse regering de registratierechten van zeven naar zes procent verlagen. (Vorig jaar werden de registratierechten trouwens al eens hervormd.) Voor een gemiddelde woning van 300.000 euro betekent die daling van één procent een onmiddellijke winst van 3.000 euro. Hoe duurder de woning, hoe groter het fiscale voordeel.

Of er bovenop die daling van één procent ook nog een correctie komt, is onduidelijk. Momenteel is het zo dat er voor een woning van maximum 200.000 euro op de eerste schijf van 80.000 euro geen registratierechten betaald moeten worden. In de zestien centrumsteden ligt die grens zelfs op 220.000 euro.

Winst of verlies?

Met de aangekondigde maatregelen slaat en zalft de nieuwe Vlaamse regering, aangezien het fiscale voordeel verschuift van het hebben van een woning naar het verwerven ervan. De vraag is of het verlagen van de registratierechten opweegt tegen de afschaffing van de woonbonus.

Ten eerste heeft de verlaging van de registratierechten geen voordeel voor mensen die een woning kopen onder de 200.000 euro (of 220.000 euro in de centrumsteden), aangezien zij sowieso vrijgesteld waren van registratierechten.

Maar ook wie een duurdere woning koopt, is op termijn minder goed af. Vooral koppels komen er bekaaid vanaf, aangezien zij voorheen allebei konden genieten van het fiscaal voordeel van de woonbonus. “Iedereen verliest”, zo stelt Alex Geens van Immotheker Finotheker in het Nieuwsblad. “Je moet al een huis kopen dat meer dan 2 miljoen kost om die woonbonus te compenseren in de registratierechten. En dat is niet realistisch.” Professor fiscaal recht Michel Maus (VUB) treedt hem in het Laatste Nieuws bij: “Het financieel voordeel van de woonbonus kan over het ganse traject snel oplopen tot 28.000 à 30.000 euro. Met een verlaging van één procent van de registratierechten kun je dat nooit compenseren. Voor de overheid komt het neer op een besparingsoperatie op langere termijn.”

Mensen die niet hoeven te lenen voor de aankoop van een woning doen dan weer wel hun voordeel met de lagere registratiekosten.

Woonbonus afgeschaft voor lagere vastgoedprijzen?

Een veelgehoorde kritiek op de woonbonus was dat die de vastgoedprijzen kunstmatig hoog hield. Tal van vastgoedspecialisten denken dan ook dat het verdwijnen van de woonbonus een prijseffect zal hebben. Door de verminderde leencapaciteit zullen de prijzen dalen, zo wordt vermoed. Al zijn er wel nog andere elementen die spelen zoals de lage rente en de demografische ontwikkelingen.

Lexicon