Wat is zorgwonen?

Zorgwonen

Geschreven door Renaud Chaudoir op 24 juni 2019

Wat is het en waarop moet je letten?

Zorgwonen is een manier voor ouderen of hulpbehoevenden om langer zelfstandig te blijven. Ze gaan bij een ander gezin – meestal bij dat van een van hun kinderen – inwonen, in een aangepaste woning met een aantal gemeenschappelijke vertrekken. Zorgwonen zit de laatste jaren erg in de lift, maar administratief en fiscaal is deze vorm van samenwonen niet zo evident. Een woordje uitleg …

Wat is zorgwonen?

Zorgwonen of kangoeroewonen

Officieel is er sprake van zorgwonen als er in een bestaande woning een kleinere wooneenheid wordt gecreëerd voor maximaal twee oudere of hulpbehoevende personen. Deze woonunit mag ten hoogste een derde van het bouwvolume van de volledige woning in beslag nemen.

Een (mantel)zorgwoning is beter bekend onder de naam kangoeroewoning. Een kangoeroewoning dient hetzelfde doel als de buidel waarin kangoeroes hun jongen beschermen, al is de situatie hier wel omgekeerd: een oudere woont namelijk in bij een jong koppel of gezin.

Hoe ziet een zorgwoning eruit?

In tegenstelling tot een meergezinswoning, waarbij het pand volledig is opgesplitst in onafhankelijke woningen, hebben zorgwoningen altijd een aantal gemeenschappelijke vertrekken. Hoe de woning precies wordt ingedeeld en welke delen er gemeenschappelijk zijn, bepaal je zelf. Je kunt bijvoorbeeld kiezen voor een gemeenschappelijke keuken en/of een gemeenschappelijke veranda.

In de regel is een zorgwoning een bestaand huis dat verbouwd wordt tot tweewoonst, al kun je ook een nieuwbouwzorgwoning laten zetten. Ook een huurwoning die zich daarvoor leent, kun je in principe als zorgwoning gebruiken. Een belangrijke voorwaarde is wel dat de eigenaar daarvan op de hoogte is en zijn goedkeuring geeft.

De juridische kant

Sinds september 2012 is er een Vlaams decreet van kracht dat zorgwonen juridisch regelt. Dat decreet bepaalt onder meer dat je geen bouwvergunning (omgevingsvergunning) nodig hebt om een bestaande woning op te splitsen tot zorgwoning. Deze regel geldt op voorwaarde dat je binnen het bestaande bouwvolume van de woning blijft. Wel is er een meldingsplicht. Melding doen kan makkelijk online via het omgevingsloket.

Op fiscaal vlak worden de bewoners van een zorgwoning niet beschouwd als één gezin. Zorgwonen heeft dan ook geen nadelig effect op sociale uitkeringen of sociale voordelen zoals studietoelagen of werkloosheidsuitkeringen.

Mede-eigenaar worden maakt de zaken complex

Zorgwonen wordt een stuk ingewikkelder als de inwonende ouderen een financiële bijdrage willen leveren aan de woning. Een zorgwoning moet namelijk in zijn geheel op naam van dezelfde eigenaar staan. Mede-eigenaarschap voor een deel van de woning is wel mogelijk, maar creëert complexe situaties wat betreft de hypothecaire lening op de belastingaangifte. Daarnaast wordt ook erven complexer, zeker als er meerdere kinderen erfgenaam zijn.

Wil je er meer over weten? Lees dan ons artikel ‘Kangoeroewonen: vergeet de regeltjes niet’

Lexicon